Opis i zarys fabuły
Mijają lata. Bismarckowska polityka kulturkampfu coraz bardziej daje się we znaki Polakom. Do domu Franciszka Pasternika niespodziewanie powraca jego syn Jan, który zaginął przed laty podczas wojny francusko-pruskiej. Obecnie jest już obywatelem francuskim, lecz tęsknota za ojczystymi stronami sprawiła, że postanowił odwiedzić najbliższych. Radość z powodu odwiedzin nie trwa jednak długo. Przerywają ją brutalnie pruskie władze i odbierają staremu Pasternikowi kuźnię. Dla sędziwego kowala to już zbyt wiele i wstrząśnięty do głębi dostaje wylewu. Jego efektem jest całkowity paraliż.