Program TV: TVP Dokument — Poniedziałek

Triest jest miejscem, w którym od lat łączą się trzy wielkie kultury - romańska, słowiańska i germańska. Miasto zawdzięcza swój rozwój Marii Teresie, która w XVIII wieku uczyniła je ośrodkiem handlu.

W prostej i przystępnej formie prowadzący Radosław Kotarski opowie o życiu w dawnej Polsce. Widzowie dowiedzą się, jak mieszkali Słowianie, a także poznają budowę średniowiecznej latarni.

Rejestracja castingu dla osób chcących zostać bohaterami filmu dokumentalnego. Widzowie obserwują, jak udział w przesłuchaniu staje się dla kandydatów drogą do osiągnięcia głębszych przeżyć.

Reżyser Asgeir Helgestad ukazuje ze swojej osobistej perspektywy przyrodę ojczyzny. Filmuje dzikie renifery w górach, maskonury na wybrzeżu, a także pszczoły na własnej farmie.

Grzegorz Miśtal wraz z gośćmi odkrywa sekrety przyrody. Przedstawia chronione gatunki zwierząt i unikalne siedliska przyrodnicze.

Noblistka Olga Tokarczuk udziela ekskluzywnego wywiadu tuż przed premierą książki "Świata jest za dużo". Rozmowa wychodzi od sceny otwierającej powieść: wiosną 1946 roku w zniszczonej kamienicy na gruzach twierdzy Breslau spotykają się po raz pierwszy zupełnie obcy sobie ludzie. Tokarczuk pyta, co ich tam przyprowadza i czy pamięć porzuconych domów, smaków i zapachów zanika, czy pomaga oswoić obcą ziemię i nowych sąsiadów. Wątek Wrocławia pokazuje powojenny eksperyment społeczny, a opowieść przenosi się też do Wałbrzycha, schodząc do skali pojedynczego domu. Na koniec autorka mówi o budowaniu po katastrofie i o znaczeniu różnorodności dziś.

Program poświęcony kłamstwom w debacie publicznej. Autorzy z udziałem ekspertów analizują słowa polityków i publicystów. Widzowie mają możliwość komentowania tematów w mediach społecznościowych.

Dla zachowania różnorodności przyrody ważne są nie tylko gatunki zagrożone, ale także te, których liczebność została odbudowana.

Tomasz Bednarek pokazuje zabytki i przyrodę Polski. Odwiedza miejsca, o których niewiele osób słyszało. W każdym z nich zdobywa nowe umiejętności - uczy się konserwować zabytki czy walczyć na miecze.

W prostej i przystępnej formie prowadzący Radosław Kotarski opowie o życiu w dawnej Polsce. Widzowie dowiedzą się, jak mieszkali Słowianie, a także poznają budowę średniowiecznej latarni.

Opowieść o jednej z najbardziej niezwykłych granic w naturze, linii Wallace'a. Wyznaczona przez wąską i głęboką cieśninę biegnącą między indonezyjskimi wyspami Bali i Lombok, oddziela dziką przyrodę Azji i Australii. Po jej jednej stronie tygrysy polują na małpy, a nad brzegami rzek żyją słonie, po drugiej stada kangurów przemierzają rozległe łąki, a gigantyczne jaszczurki polują na suchych równinach. Dzika przyroda Australii stanowi odrębny świat, którego istnienie jest możliwe dzięki ochronie zapewnianej przez linię Wallace'a. Bariera ta zabezpieczyła torbacze przed dużymi azjatyckimi drapieżnikami. W tamtejszych lasach i na równinach mogły się one rozwijać w unikalny sposób. W Australii nie ma naczelnych, więc oposy, lotopałanki i koale mogły zasiedlać tereny, które w innych okolicznościach byłyby zajęte. Bez konieczności rywalizacji z dużymi drapieżnikami diabły tasmańskie miały okazję rozwijać się na najbardziej wysuniętej na południe wyspie tego kraju.

Zagrożone gatunki, wilki, niedźwiedzie, sokoły i orły, żyją wśród unikalnej włoskiej przyrody. Dokumentaliści pokazują piękno kraju - majestatyczne Apeniny, laguny Wenecji i Sardynii czy lasy bukowe.

Ponad 150 lat temu w dolinie Neandertal w Niemczech odkryto pierwszą skamielinę, co rozpoczęło fascynujące poszukiwania przyczyn zagadkowego zniknięcia neandertalczyków. Przez setki tysięcy lat neandertalczycy zamieszkiwali Europę, podbijali nowe terytoria i doskonalili umiejętności myśliwskie oraz rzemieślnicze, aż nagle, 40 tysięcy lat temu, całkowicie wyginęli. Dokument analizuje, co przesądziło o losach "innych ludzi" i jakie kluczowe różnice oddzieliły ich od zwycięskiego Homo sapiens. Ostatnie odkrycia paleo-genetyczne dowodzą, że oba gatunki współistniały i wydawały wspólne potomstwo, czyniąc ich relacje bardziej złożonymi, niż sądzono. Film podąża śladami odkryć z wykopalisk i laboratoriów, odsłaniając przyczyny upadku neandertalczyków: niską różnorodność genetyczną, spadek płodności czy specyficzne struktury społeczne. Dzięki tym badaniom powstaje nowy obraz przeszłości i rodzi się pytanie, co tak naprawdę sprawiło, że dziś tylko Homo sapiens przetrwał wśród gatunków ludzkich.

Addis Abeba jest stolicą Etiopii i leży na wysokości 2300 m nad poziomem morza. W mieście prowadzący odwiedza Mahlet z Hub of Africa, wydarzenie organizowane od 2010 roku. Hub of Africa Fashion Week stanowi jeden z największych tygodni mody na kontynencie. Każdego roku przyciąga projektantów oraz gości z całej Afryki. W Etiopii aż 97% twórców mody stanowią kobiety, co nadaje scenie wyjątkowy charakter. Podczas wizyty warto również przyjrzeć się najbardziej znanej branży: produkcji kawy. Kraj ten jest największym producentem tego napoju w Afryce.

W Nadleśnictwie Kaliska Grzegorz Miśtal i jego gość, Paweł Królikowski, poznają człowieka, który odtworzył stary system kanałów i zastawek wybudowany w XIX w. i zasypany po II wojnie światowej przez okolicznych gospodarzy, którzy obawiali się podtopień pól uprawnych. Skutkiem zniszczenia kanałów było obniżenie poziomu wód gruntowych, a co za tym idzie - powstanie pustyni wodnej na tym obszarze. Najbardziej ucierpiała przyroda. Tymczasem w Borach Tucholskich walczy się, by utrzymać wodę w ryzach, gdyż po wiosennych roztopach może się ona stać śmiertelnym zagrożeniem. Najcenniejszymi mokradłami są naturalne, leśne zbiorniki wody - torfowiska. Pływając po rzece Krutyni i podziwiając tzw. pływające wyspy w rezerwacie Zakręt, Paweł dowie się, w jaki sposób można uratować te cenne siedliska przyrodnicze.

Architektoniczne symbole Bordeaux, Lille, Lyonu, Marsylii, Nicei i Strasburga. Widzowie poznają mało znane historie ich powstania. Wypowiedzi ekspertów uzupełniają rekonstrukcje i zdjęcia.

Twórcy opowiedzą o strefie pelagicznej, czyli ekologicznym obszarze obejmującym wnętrze morza lub oceanu. Rozmieszczenie żyjących w niej organizmów zależy od poziomu składników odżywczych oraz ilości rozpuszczonego tlenu, a także dostępności do światła słonecznego, temperatury, zasolenia, ciśnienia i kontynentalnych lub podmorskich barier topograficznych. Tuż przy wybrzeżach Francji i Włoch fauna pelagiczna wciąż kryje wiele tajemnic. Dokumentaliści wyruszają do Marsylii, aby uchwycić na zdjęciach ten ekosystem i spotkać się z jego mieszkańcami, od ogromnych wielorybów po drobny plankton. Mimo licznych zagrożeń ze strony człowieka, takich jak zanieczyszczenie plastikiem, hałas, nadmierne połowy i wzmożony ruch statków, organizmy te wykazują zdolność przetrwania. Film ukazuje niespotykane dotąd zachowania kilku charakterystycznych gatunków Morza Śródziemnego.

Islandia jest domem maskonurów, uroczych ptaków morskich, które są tam zarówno symbolem narodowym, jak i atrakcją turystyczną. Islandczycy jednak niepokoją się o ich przyszłość, ponieważ od dekady pary przestały się rozmnażać. Grupa pasjonatów postanowiła zatem działać na rzecz ich ratowania. Na archipelagu Vestmann można dostrzec wyjątkową, trwającą wieki relację między ludźmi a maskonurami. Skrawek ziemi, powstały po oddzieleniu się od płyt tektonicznych, zamieszkuje ponad 2 miliony tych ptaków. Miejscowe klify, utworzone z lawy i bazaltu, są domem dla ich największej na świecie kolonii. Dzięki przekształceniu lawy w żyzną glebę, maskonury mogą zakładać gniazda na wysokich skałach w pobliżu oceanu. Po zimowym pobycie na morzu, powrót na ląd jest kluczowym momentem w ich życiu. Wracają, aby wydać na świat młode. Mają na to tylko pięć miesięcy. To prawdziwy wyścig z czasem zarówno dla nich, jak i lokalnej społeczności, która co roku wypatruje ich powrotu. Biolog Erpur Hansen od prawie dziesięciu lat zaangażowany jest w ochronę maskonurów i ze szczególną uwagą obserwuje ich kolonię na wyspie.

Badacze z różnych dziedzin podejmują najbardziej palące kwestie współczesności, takie jak ratowanie lasów i regionów arktycznych w dobie ocieplenia klimatu czy rozwój sztucznej inteligencji.

Badacze z różnych dziedzin podejmują najbardziej palące kwestie współczesności, takie jak ratowanie lasów i regionów arktycznych w dobie ocieplenia klimatu czy rozwój sztucznej inteligencji.

Twórcy serii przenoszą widzów do Azji Południowo-Wschodniej, Nowej Zelandii i Australii. Odkrywają kulturowe skarby tych regionów. Można tu znaleźć wyjątkowe krajobrazy i rzadkie gatunki.

Po raz pierwszy w historii programu uczestnicy spotkają się nad malowniczymi polskimi jeziorami, a konkretnie w Mikołajkach. Sześć seniorek oraz sześciu seniorów spróbuje nawiązać przyjaźnie, poradzić sobie z samotnością i może nawet znaleźć miłość. W jesieni życia najtrudniejsze jest bowiem poczucie opuszczenia, wyobcowania i samotności. Twórcy show pragną to zmienić. Chcą, aby na twarzach uczestników pojawił się uśmiech. W nowym sezonie nie zabraknie randek, zabaw tanecznych i wyboru Kuracjusza Sezonu. Seniorzy będą mieli okazję wykazać się m.in. podczas regat na mazurskich jeziorach. Program po raz kolejny poprowadzi Marta Manowska.

Sylwetka jednego z najbardziej znanych na świecie polskich muzyków jazzowych. Michał Urbaniak przedstawia przed kamerą swoje nowatorskie podejście do muzyki oraz definiuje swoje artystyczne credo. Oprowadza też filmowców po miejscach swoich dokonań artystycznych w Nowym Jorku. Jego barwna opowieść jest ilustrowana archiwalnymi materiałami. W dokumencie także wypowiedzi artystów, z którymi współpracował Urbaniak, m.in. Don Blackman, Tom Browne, Felton Crews, George Duke, Wojciech Karolak, Tomasz Stańko, Buster Williams i Lenny White.

Architektoniczne symbole Bordeaux, Lille, Lyonu, Marsylii, Nicei i Strasburga. Widzowie poznają mało znane historie ich powstania. Wypowiedzi ekspertów uzupełniają rekonstrukcje i zdjęcia.

Funkcjonariusze Interpolu, zajmujący się przestępstwami przeciw środowisku, ścigają handlarzy tygrysami w Laosie i Tajlandii. Ścigają przemytników rzadkich gatunków małp i zabójców nosorożców.

Barbara Włodarczyk nakreśli kontekst poszczególnych dzieł i omówi ich tematykę. Widzowie dowiedzą się więcej o m.in. okolicznościach powstania danego obrazu oraz jego tle społecznym i kulturowym.

Testy DNA współcześnie są powszechnie dostępne i można je przeprowadzać nawet samodzielnie w warunkach domowych. Na całym świecie z tej możliwości skorzystało już około 26 milionów ludzi. Rodzi się jednak pytanie, czy wyniki testów pochodzących z próbek pobranych w domu są wiarygodne. Twórcy filmu zastanawiają się, ma dostęp do naszych danych i co się z nimi dzieje. Przedstawiają wyniki dziennikarskiego śledztwa dotyczącego przekształcenia badań DNA w usługę, m.in. w takich krajach, jak USA, Nowa Zelandia, Francja i Niemcy. Rozważają, czy dane genetyczne stały się nowym towarem. Analizują także dokładność testów, umowy pomiędzy ośrodkami testowymi a przemysłem farmaceutycznym, agresywne strategie marketingowe oraz przypadkowe wykorzystanie naszych danych.

Władze komunistyczne starały się przekonać społeczeństwo, że przestępczość to problem wyłącznie krajów kapitalistycznych, pomijając w mediach kryminalne wydarzenia z Polski Ludowej. Tylko ograniczona grupa osób, w tym milicjanci i lokalna społeczność, miała wiedzę o tych incydentach, choć często była ona fragmentaryczna, co sprzyjało rozpowszechnianiu plotek. Dopiero po upływie wielu lat, dzięki archiwom i relacjom świadków, możliwe stało się zrozumienie prawdziwego przebiegu tych zdarzeń i obalenie wersji propagandowych, które nie odzwierciedlały rzeczywistości.